Stresin immunitetə təsiri
Gündəlik həyatın tələskənliyi, iş gərginliyi, ailə qayğıları və gözlənilməz situasiyalar – bütün bunlar stres yaradır. Qısa müddətli stres bədəni qoruma mexanizmi kimi faydalı ola bilər. Lakin uzunmüddətli və davamlı stres immun sistemini zəiflədir və bizi xəstəliklərə daha həssas edir.
Stres zamanı bədəndə nə baş verir?
Stres vəziyyətində orqanizm “mühafizə rejiminə” keçir. Bu zaman stress hormonları — xüsusən kortizol — artır.
Uzun müddət yüksək səviyyədə qaldıqda kortizol:
immun hüceyrələrin fəaliyyətini zəiflədir
iltihab balansını pozur
bədənin infeksiyalarla mübarizəsini zəiflədir
Nəticədə insan daha tez yorulur, tez-tez soyuqdəymə keçirir və sağalma prosesi ləngiyir.
Stres immuniteti necə zəiflədir?
Daimi stres zamanı aşağıdakı hallarla daha tez-tez qarşılaşmaq mümkündür:
tez-tez qrip və soyuqdəymə
dəri problemləri (sızanaq, qızartı, qaşınma)
yuxu pozğunluğu
xroniki yorğunluq
həzm problemləri
Uzunmüddətli stres ürək-damar sistemi, mədə-bağırsaq sistemi və hormonal balans üçün də risk faktorudur.
Stresi azaldıb immuniteti necə gücləndirək?
Hər gün kiçik vərdişlərlə immun sistemini qorumaq mümkündür:
Yuxu rejiminə əməl edin – gecə 7–8 saat yuxu bədənin bərpasını sürətləndirir.
Düzgün qidalanın – tərəvəz, meyvə, balıq, qoz-fındıq, probiotik qidalar immunitet üçün önəmlidir.
Hərəkətdə olun – yüngül fiziki aktivlik (gəzinti, üzgüçülük, gimnastika) stres hormonlarını azaldır.
Nəfəs və relaksasiya texnikaları – dərin nəfəs, meditasiya və ya yoga sinir sistemini sakitləşdirir.
Rutin tibbi müayinələr – orqanizmdə gizli problemləri vaxtında aşkarlamağa kömək edir.
Ətraf mühit dəstəyi – ailə və dostlarla sağlam ünsiyyət psixoloji təsir baxımından çox önəmlidir.
Nə vaxt həkimə müraciət etmək lazımdır?
Əgər stress uzun müddətdir davam edir və aşağıdakı əlamətlər sizi narahat edirsə, mütəxəssisə müraciət etmək faydalıdır:
davamlı yorğunluq və yuxu problemi
tez-tez xəstələnmə
ürək döyüntülərində artım, sinə sancısı
həzm pozğunluqları
səbəbsiz əsəbilik və gərginlik
Həkim müayinə edərək, lazım gələrsə, analizlər, müalicə planı və həyat tərzi üzrə fərdi tövsiyələr verə bilər.
Nəticə
Stresdən tam qaçmaq mümkün olmasa da, onu idarə etməyi öyrənmək immunitetin qorunmasında mühüm rol oynayır. Sağlam yuxu, düzgün qidalanma, hərəkət və emosional balans bədənimizin ən böyük dəstəkçiləridir.